 .:STATYSTYKA ODWIEDZIN:. |
Ogólna liczba wizyt:
Aktualnie gości OnLine:
Statystyka szczegółowa:
|
|
 .:Artykuły z Zeszytu Nr3:. |
 Optymalizacja uprawy rzepaku w warunkach zwiększonego zapotrzebowania na nasiona.
 autor artykułu: dr Tadeusz Wałkowski z IHAR O/Poznań.
Wstęp
Rzepak jest najważniejszą rośliną oleisto – białkową w Polsce. Jego znaczenie w rolnictwie i dla krajowego przetwórstwa rolno – spożywczego jest bardzo duże. W ostatnich kilkunastu latach wzrastający poziom spożycia tłuszczów roślinnych i zapotrzebowanie na białko pastewne zwiększało zapotrzebowanie na nasiona rzepaku do przerobu na pełnowartościowy olej spożywczy i śrutę poekstrakcyjną – wysokobiałkową paszę dla zwierząt gospodarskich. W dużym stopniu miało to wpływ na atrakcyjność uprawy rzepaku. Możliwości przetwarzanie oleju rzepakowego na estry i dodawania ich, jako biokomponentu, do oleju napędowego stwarza przed rzepakiem nową perspektywę wykorzystania oleju rzepakowego na cele techniczne. Jednocześnie panuje pogląd, że uzyskiwane plony nasion rzepaku w naszym kraju są mało zadawalające w zestawieniu z możliwościami jakie stwarzają warunki glebowo – klimatyczne Polski.
Czynniki ograniczające plony i wielkość produkcji nasion rzepaku.
Za najważniejsze czynniki ograniczające plony i wielkość produkcji rzepaku w Polsce uznaje się:
zbyt niski poziom kultury rolnej (duże zakwaszenie gleb, mała zasobność gleb w składniki pokarmowe, niewystarczająca dbałość o jakość i terminowość wykonywania zabiegów agrotechnicznych, obniżanie jakości materiału siewnego, stosowanie zbyt dużych uproszczeń w zmianowaniu);
niedostateczny poziom zużycia środków produkcji (nawozów mineralnych i środków ochrony roślin);
straty podczas zbioru, nieprawidłowego suszenia i przechowywania (nie stosowanie kontrolowanej chemizacji na plantacjach - bezpośrednio przed zbiorem rzepaku, brak odpowiedniej adaptacji kombajnów zbożowych do zbioru rzepaku, nie przestrzeganie zasad prawidłowego i bezpiecznego suszenia, czyszczenia i składowania nasion).
Perspektywa produkcji estrów metylowych jako biokomponentów do oleju napędowego.
Przewiduje się, że już w latach 2004-2006 produkcja rzepaku w Polsce osiągnie poziom 1,2-1,4 mln ton, na skutek zwiększenia powierzchni uprawy do 500-600 tys. ha i średnich plonów do 2,3-2,4 t/ha.
Nasiona rzepaku stanowią surowiec do wytwarzania estrów metylowych - biokomponentu dodawanego do oleju napędowego. W najbliższych latach powinien zwiększać się ich dopuszczalny udział w ogólnych zużyciu paliw ciekłych, co jest zgodne z postanowieniami Dyrektywy 2003/30/EC, w sprawie promowania użycia w transporcie, biopaliw. Potencjalna skala zużycia estrów z oleju rzepakowego w kraju jest wystarczająca dla szacowanych potrzeb, ale producenci rzepaku oczekują ustabilizowania rynku i korzystniejszych warunków kształtujących opłacalność produkcji nasion.
Warunki produkcji i stosowane systemy gospodarowania w rolnictwie polskim w najbliższych latach.
W Polsce nie ma i w najbliższych latach nie będzie realnych możliwości zrestrukturyzowania rolnictwa na wzór rolnictwa unijnego, w którym zatrudnionych jest 3-5 % ludności. Z konieczności w polskim rolnictwie zatrudnionych będzie wciąż ponad 10 % ogółu pracujących tj. o zaledwie kilka procent mniej niż obecnie.
W większości naszych gospodarstw prowadzona jest dotychczas ekstensywna produkcja, ponieważ na jednostkę powierzchni użytków rolnych zużywa się 3x mniej nawozów mineralnych i prawie 10x mniej środków ochrony roślin w porównaniu z rolnictwem przodujących krajów Unii Europejskiej.
Za kilka lat około 20-30 % ogólnego stanu gospodarstw, pozostanie przy intensywnym systemie gospodarowania, wykorzystując w znacznym stopniu środki produkcji pochodzenia przemysłowego. Będą to przede wszystkim gospodarstwa wielkoobszarowe i silne kapitałowo.
Około 60-70% wszystkich gospodarstw w kraju, głównie z grupy gospodarstw średnich obszarowo, będzie gospodarowało w systemie, mniej lub bardziej nowoczesnego, rolnictwa zrównoważonego. Taki system produkcji może być korzystny dla tradycyjnego gospodarstwa rodzinnego typu farmerskiego o wielkości od 20 do 50 ha jak i dla średnich i dużych gospodarstw rolniczych. System ten łączy w sobie najważniejsze elementy rolnictwa ekologicznego (płodozmian, nawożenie organiczne, uprawa międzyplonów, mechaniczna pielęgnacja, dbałość o żyzność i biologiczną aktywność gleby) i konwencjonalnego (nawozy mineralne stosowane w umiarkowanych dawkach oraz interwencyjnie aplikowane pestycydy w wypadku przekroczenia przez patogeny ekonomicznego progu szkodliwości). Polski model gospodarstwa w ramach rolnictwa zrównoważonego powinien zakładać prowadzenie mieszanej produkcji roślinno - zwierzęcej o umiarkowanej intensywności i specjalizacji produkcji.
Pozostała część gospodarstw, która docelowo stanowić może do 10% ogólnego stanu ilościowego, do uprawy wykorzystywać będzie wyłącznie środki naturalne, gospodarując w systemie ekologicznym.
Optymalizacja uprawy rzepaku.
Produkcja rzepaku realizowana zarówno w systemie rolnictwa zrównoważonego, jak i w warunkach stosowania technologii intensywnej opartej na nowoczesnych rozwiązaniach naukowych, zakłada maksymalne wykorzystanie postępu biologicznego oraz wiedzy z zakresu ekologii i agrotechniki, posługiwanie się w procesie produkcji znanymi metodami racjonalnego gospodarowania, dzięki którym stosowane we względnie umiarkowanych ilościach przemysłowe środki produkcji są efektywnie wykorzystywane.
Celem jest uzyskanie:
- efektu produkcyjnego - w postaci możliwie dużego i stabilnego plonu nasion o obowiązujących w przemyśle olejarskim parametrach technologicznych.
Efekt ten może zostać osiągnięty w wyniku zwiększenia powierzchni uprawy, albo poprzez zwiększenie wydajności z jednostki powierzchni, albo przy zaistnieniu obu tych czynników.
- efektu finansowego – polegającego na osiąganiu dochodu na poziomie nie niższym od dochodów z gospodarstw stosujących technologie w ramach innych systemów produkcji.
Optymalizacja powinna sprzyjać ukształtowaniu kosztów uprawy na odpowiednio niższym poziomie i większej opłacalności produkcji rzepaku . Poziom tych kosztów w dużym stopniu zadecyduje o stabilności produkcji nasion rzepaku w Polsce.
- efektu ekologicznego – polegającego na ograniczeniu do minimum ujemnych oddziaływań na środowisko gleby i inne ekosystemy dla utrzymania stałej równowagi w agroekosystemie.
W całym rolnictwie ogromnej wagi nabiera dobra znajomość praw ekologicznych, powiązań występujących pomiędzy organizmami (roślinnymi i zwierzęcymi), żyjącymi w zbliżonych warunkach środowiskowych tworzącymi biocenozę oraz współzależności występujących pomiędzy nimi a środowiskiem, które tworzą ekosystem.
Osiąganiu powyższych celów będzie sprzyjać:
– stopniowa poprawa struktury obszarowej gospodarstw,
– wyposażanie ich w nowoczesne maszyny i narzędzia,
– doskonalenie organizacji i zarządzania każdym pojedynczym gospodarstwem,
– wybór stanowiska pod rzepak i stosowanie odpowiedniego zmianowania,
– stosowanie zbilansowanego nawożenia,
– wybór odpowiedniej odmiany dla określonego rejonu uprawy i systemu gospodarowania,
– stosowanie odpowiedniej techniki uprawy roli,
– stosowanie kwalifikowanego materiału siewnego,
– przestrzeganie terminu siewu oraz dotrzymywanie terminów stosowania innych zabiegów agrotechnicznych,
– stosowanie zrównoważonej ochrony rzepaku przed organizmami szkodliwymi (chwastami, szkodnikami i czynnikami chorobotwórczymi).
– dobór techniki zbioru w zależności od stanu plantacji,
– prawidłowe suszenie i przechowywanie zebranych nasion - możliwie bez strat,
z dbałością o ich jak najlepszą jakość.
FORUM |  |
|
 .:Nasze Zeszyty:. |
|
|
| .:Mapki z POGODĄ:. |
|
|
| .:CZAS - TIME:. |
|
|
|
.:Przyszłość rolnictwa:. 
Skala gospodarowania
Rolnictwo społ. zrównoważ.
Biopaliwa
.:Oferta Handlowa:. 
O reklamie w zeszytach
Nowe wiadomości !
Katalog Firm
Księga Gości
F.A.Q. (pyt. - odp.)
FORUM dyskusyjne
Kontakt z redakcją
Strona Główna
